Ngày Nguyễn Văn Hưng, phạm nhân bị thi hành án cuối cùng tại trường bắn Cầu Ngà, ra pháp trường, trời mưa như trút nước. Lầm lũi bước ra từ xe đặc chủng, tử tù 21 tuổi khá bình tĩnh, xin được hút một điếu thuốc trước lúc “dựa cột”.
Trường bắn Cầu Ngà nằm phía sau Trại tạm giam số 1 Công an Hà Nội, cách cổng trại khoảng một cây số. Trường bắn – nơi những kẻ gây tội ác phải đền tội – nằm ở cuối cùng của con đường độc đạo.
Theo thông lệ, các cuộc thi hành án tử hình diễn ra lúc tờ mờ sáng để đến khi mặt trời lên thì mọi việc đã hoàn tất. Thế nên, ở trường bắn, ban ngày yên tĩnh, vắng lặng đến u buồn. Phía góc cuối của trường bắn, hàng chục mộ tử tù xếp thành hàng. Có ngôi mộ đã bị dấu thời gian vùi lấp, không còn nhìn thấy đầy đủ tên họ trên bia.
Trở lại trường bắn Cầu Ngà những ngày này, không khí đã khác xưa rất nhiều, không còn cảm giác u tịch, lạnh lẽo. 2 năm nay, nơi đây không còn vang lên tiếng súng “hành quyết” tử tội, bởi theo quy định mới, việc xử bắn được thay thế bằng tiêm thuốc độc.
Khu đất rộng mênh mông giờ đã được trồng hoa, cây cảnh thành hàng. Cuối giờ làm việc, cán bộ trại ra đây chơi thể thao… Ở giữa trường bắn, ngôi nhà dùng để tiêm thuốc độc đã đi vào hoạt động. Nhà được xây dựng gồm 3 phần: một dành cho thẩm phán, cán bộ trại giam, kiểm sát viên, ủy viên Hội đồng thi hành án, bác sĩ pháp y… ngồi theo dõi việc tiêm thuốc; một phần để các bác sĩ chuẩn bị thuốc và các công việc cần thiết để thi hành án; phần chính để một giường dạng ghế nằm dành cho tử tù…
Mới đây nhất, ngày 6/8, Nguyễn Anh Tuấn (ở Mê Linh) đã phải trả giá cho tội ác bằng việc là người “xông đất” nhà thi hành án. Theo quy định mới, xác tử tù không chôn trong nghĩa trang của trường bắn mà gia đình phạm nhân được phép mang về.
Trong ký ức của những người từng có nhiều năm gắn bó với công việc áp giải và thi hành án tử hình bằng xử bắn, 20 năm qua có cả nghìn phạm nhân phải chịu hình phạt ở Cầu Ngà.
Mỗi tử tù bị đưa vào đây có số phận, đường sa ngã khác nhau. Sau phiên phúc thẩm bị tuyên án tử hình, họ trở về buồng giam và sống trong tâm trạng chờ đợi lo lắng đến lượt thi hành án. Tử tù thường tập thói quen ngủ ngày, đêm thức chờ cho thời khắc 2h sáng qua đi. Chỉ khi nào nghe tiếng bước chân của quản giáo lướt qua phòng mình và tiếng lách cách mở khóa ở buồng biệt giam bên cạnh, họ mới tạm thở phào, biết được sống thêm một ngày nữa. Thấp thỏm là vậy, nhưng đa phần trong số họ đều âm thầm chuẩn bị tâm lý cho cuộc ra đi.
Nguyễn Văn Hưng (21 tuổi, ở huyện Thạch Thất) có lẽ trở thành tử tù “nổi tiếng” nhất trong lịch sử của trường bắn Cầu Ngà khi ngày 24/6/2011 là người cuối cùng bị xử bắn.
Tội trạng của Hưng được ghi vắn tắt trong hồ sơ lưu trữ, nhưng cũng đủ khiến người đọc phải rùng mình bởi sự dã man, tàn độc. Giữa tháng 6/2008, Hưng bỏ nhà đi lang thang. Không có tiền, anh ta nảy ý định cướp xe ôm. Mấy ngày sau, Hưng mang theo dao bầu, thuê một người chở về huyện Phúc Thọ, Hà Nội. Tới cánh đồng xã Liên Hiệp, Hưng rút dao khống chế khiến nạn nhân hoảng sợ bỏ chạy. Quyết thực hiện hành vi phạm tội đến cùng, Hưng đuổi theo đâm 3 nhát… tước đoạt tàn nhẫn mạng sống của người lái xe ôm nghèo khổ.
Ngày ra pháp trường, đa phần tử tội đều trở nên luống cuống. Họ được tắm giặt, làm vệ sinh cá nhân, thay quần áo mới. Sau khi công bố đơn xin ân xá bị bác, họ được trích xuất để làm thủ tục ra pháp trường. Thủ tục nhận dạng, lăn tay, ký vào bản giao quyết định thi hành án xong, tử tù sẽ được phép ăn bữa cuối cùng, viết thư hoặc nhắn TIN (qua máy ghi âm) cho người thân.
Một cảnh sát nhớ lại hôm Hưng thi hành án, Hà Nội bị ảnh hưởng bởi hoàn lưu cơn bão, trời mưa như trút nước. Hưng lầm lũi bước ra từ chiếc xe thùng đặc chủng, tỏ ra khá bình tĩnh. Trước lúc “dựa cột”, nguyện vọng cuối cùng của anh ta là được hút một điếu thuốc lá…
Pháp trường lúc tờ mờ sáng, đìu hiu, quạnh vắng. Cọc gỗ dựng bên huyệt đã được đào sẵn từ đêm trước. Tử tù bị dẫn vào vị trí, chủ tịch hội đồng thi hành án tử hình công bố tội trạng của người bị xử bắn. Sau câu nói “tử tội cần phải loại bỏ ra khỏi đời sống xã hội” của vị chủ tịch, 5 cán bộ thi hành án cầm súng sắp hàng nghiêm trang. “Tất cả chú ý! Giương súng. Mục tiêu tên tội phạm. Bắn”.
Giờ, những loạt đạn đanh thép không còn vang lên trong trường bắn lạnh lẽo. Nhưng những vết đạn loang lổ trên bức tường rào bằng bê tông vẫn còn đó, đã trở thành ký ức.
XEM THÊM
HỐI HẬN MUỘN MÀNG – CÓ NHỮNG SAI LẦM PHẢI TRẢ GIÁ BẰNG CẢ CUỘC ĐỜI…
THI HÀNH ÁN TỬ HÌNH BẰNG TIÊM THUỐC ĐỘC: QUY TRÌNH RA SAO, VÀ LIỆU NGUYỄN ĐỨC ANH CÒN CƠ HỘI SỐNG?**
Có những sai lầm chỉ xảy ra trong một khoảnh khắc, nhưng hậu quả lại kéo dài suốt cả cuộc đời. Có những lời xin lỗi dù chân thành đến đâu cũng không thể gọi người đã khuất trở về, không thể xoa dịu hoàn toàn nỗi đau của những người ở lại.
Chỉ một phút nóng giận, một lần thiếu suy nghĩ, một hành động không thể kiểm soát cũng có thể phá hủy tất cả những gì đã có. Đến khi nhận ra mình sai, muốn quay đầu, muốn sửa chữa, muốn nói một lời xin lỗi thì có lẽ mọi thứ đã quá muộn màng.
Người ở lại ôm nỗi đau mất người thân, ngày ngày sống cùng khoảng trống không gì bù đắp nổi.
Những giọt nước mắt, những kỷ niệm và những chiếc di ảnh trở thành nỗi ám ảnh chẳng dễ nguôi ngoai. Còn người gây ra bi kịch cũng phải đối diện với hậu quả nặng nề từ chính hành động của mình.
Đời người chỉ có một lần để sống, nhưng một sai lầm có thể khiến nhiều cuộc đời mãi mãi đổi thay. Đừng đợi đến khi mất đi tất cả mới biết hối tiếc. Đừng để hai chữ “GIÁ NHƯ” trở thành điều day dứt nhất trong phần đời còn lại.
Hãy học cách kiềm chế cơn nóng giận, biết dừng lại trước khi hành động và suy nghĩ thật kỹ trước mỗi quyết định. Khi còn có thể yêu thương, hãy yêu thương. Khi còn cơ hội sửa sai, hãy sửa sai.
Đừng để một phút nông nổi biến thành nỗi đau không bao giờ có thể chữa lành.
Bởi có những mất mát không thể bù đắp, có những lời xin lỗi mãi mãi không còn người để lắng nghe, và có những sai lầm dù hối hận đến đâu cũng chẳng thể đưa thời gian quay trở lại.
THI HÀNH ÁN TỬ HÌNH BẰNG TIÊM THUỐC ĐỘC: QUY TRÌNH RA SAO, VÀ LIỆU NGUYỄN ĐỨC ANH CÒN CƠ HỘI SỐNG?**
Theo quy trình thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc tại Việt Nam, hội đồng thi hành án gồm nhiều thành viên thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Việc tiêm thuốc được tiến hành thông qua hệ thống thiết bị chuyên dụng, với người trực tiếp thực hiện và bộ phận điều khiển theo phân công.
Phương pháp này sử dụng thuốc theo quy trình pháp luật quy định, nhằm chấm dứt sự sống của người bị thi hành án.
Đây là một quy trình đặc biệt nghiêm ngặt, được thực hiện dưới sự giám sát của các cơ quan có thẩm quyền.
Vậy ai là người đầu tiên ở Việt Nam bị thi hành án tử hình bằng phương pháp tiêm thuốc độc?** Câu chuyện phía sau dấu mốc này sẽ được chia sẻ trong bài tiếp theo.
Còn với Nguyễn Đức Anh, liệu vẫn còn cơ hội sống hay không? Về mặt pháp lý, người bị tuyên án tử hình vẫn có thể có những thủ tục pháp lý tiếp theo theo quy định, tùy tình trạng cụ thể của vụ án. Tuy nhiên, không thể khẳng định Đức Anh còn cơ hội được thay đổi hình phạt nếu chưa có thông tin chính thức về hồ sơ và các quyết định có thẩm quyền.
Ngày 1/7/2011, quy định về thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc bắt đầu có hiệu lực, thay thế phương thức xử bắn.
Tuy nhiên, phải đến ngày 6/8/2013, trường hợp đầu tiên mới
được thi hành trên thực tế. Đây là hai cột mốc hoàn toàn khác nhau mà nhiều người dễ nhầm lẫn.
Việc chuyển từ xử bắn sang tiêm thuốc độc gắn với quá trình hoàn thiện pháp luật, đổi mới quy trình tổ chức thi hành án và giảm những tác động tâm lý đối với cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.
Tuy nhiên, quá trình triển khai từng gặp khó khăn về nguồn cung thuốc và các điều kiện tổ chức thực hiện, khiến việc thi hành án ở một số trường hợp bị kéo dài. Dẫu vậy, không thể quy mọi sự chậm trễ hiện nay cho riêng nguyên nhân này.
VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI ĐẶT VẤN ĐỀ CÓ NÊN QUAY LẠI XỬ BẮN?
Sau những vụ án đặc biệt nghiêm trọng, nhất là những vụ gây ra mất mát lớn cho nạn nhân và gia đình, sự phẫn nộ của dư luận là điều dễ hiểu.
Nhiều người cho rằng hình phạt phải đủ nghiêm khắc để thể hiện tính răn đe và sự nghiêm minh của pháp luật.
Nhưng cũng cần nhìn nhận rằng, công lý không chỉ được đo bằng phương thức thi hành án, mà còn bằng tính công bằng, chính xác và nghiêm minh của toàn bộ quá trình tố tụng.
Tiêm thuốc độc vẫn là hình thức thi hành án tử hình, tức là tước đi mạng sống của người bị kết án. Không nên mặc định phương pháp này hoàn toàn không gây đau đớn, cũng không thể chỉ căn cứ vào cảm xúc để kết luận phương thức nào phù hợp hơn.