Những món ăn vốn quen thuộc, thậm chí được xem là thịnh soạn nhất trong thời gian bị biệt giam, lúc này lại trở nên khó nuốt đến nghẹn lòng.
THI HÀNH ÁN TỬ HÌNH BẰNG TIÊM THUỐC ĐỘC: QUY TRÌNH RA SAO, VÀ LIỆU NGUYỄN ĐỨC ANH CÒN CƠ HỘI SỐNG?**
Theo quy trình thi hành án tử hình bằng tiêm thuốc độc tại Việt Nam, hội đồng thi hành án gồm nhiều thành viên thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Việc tiêm thuốc được tiến hành thông qua hệ thống thiết bị chuyên dụng, với người trực tiếp thực hiện và bộ phận điều khiển theo phân công.
Phương pháp này sử dụng thuốc theo quy trình pháp luật quy định, nhằm chấm dứt sự sống của người bị thi hành án. Đây là một quy trình đặc biệt nghiêm ngặt, được thực hiện dưới sự giám sát của các cơ quan có thẩm quyền.
Vậy ai là người đầu tiên ở Việt Nam bị thi hành án tử hình bằng phương pháp tiêm thuốc độc?** Câu chuyện phía sau dấu mốc này sẽ được chia sẻ trong bài tiếp theo.
Còn với Nguyễn Đức Anh, liệu vẫn còn cơ hội sống hay không? Về mặt pháp lý, người bị tuyên án tử hình vẫn có thể có những thủ tục pháp lý tiếp theo theo quy định, tùy tình trạng cụ thể của vụ án. Tuy nhiên, không thể khẳng định Đức Anh còn cơ hội được thay đổi hình phạt nếu chưa có thông tin chính thức về hồ sơ và các quyết định có thẩm quyền.
Ngày 1/7/2011, quy định về thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc bắt đầu có hiệu lực, thay thế phương thức xử bắn. Tuy nhiên, phải đến ngày 6/8/2013, trường hợp đầu tiên mới
được thi hành trên thực tế. Đây là hai cột mốc hoàn toàn khác nhau mà nhiều người dễ nhầm lẫn.
Việc chuyển từ xử bắn sang tiêm thuốc độc gắn với quá trình hoàn thiện pháp luật, đổi mới quy trình tổ chức thi hành án và giảm những tác động tâm lý đối với cán bộ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.
Tuy nhiên, quá trình triển khai từng gặp khó khăn về nguồn cung thuốc và các điều kiện tổ chức thực hiện, khiến việc thi hành án ở một số trường hợp bị kéo dài. Dẫu vậy, không thể quy mọi sự chậm trễ hiện nay cho riêng nguyên nhân này.
VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI ĐẶT VẤN ĐỀ CÓ NÊN QUAY LẠI XỬ BẮN?
Sau những vụ án đặc biệt nghiêm trọng, nhất là những vụ gây ra mất mát lớn cho nạn nhân và gia đình, sự phẫn nộ của dư luận là điều dễ hiểu. Nhiều người cho rằng hình phạt phải đủ nghiêm khắc để thể hiện tính răn đe và sự nghiêm minh của pháp luật.
Nhưng cũng cần nhìn nhận rằng, công lý không chỉ được đo bằng phương thức thi hành án, mà còn bằng tính công bằng, chính xác và nghiêm minh của toàn bộ quá trình tố tụng.
Tiêm thuốc độc vẫn là hình thức thi hành án tử hình, tức là tước đi mạng sống của người bị kết án. Không nên mặc định phương pháp này hoàn toàn không gây đau đớn, cũng không thể chỉ căn cứ vào cảm xúc để kết luận phương thức nào phù hợp hơn.
CÓ THỂ TỰ Ý THAY ĐỔI PHƯƠNG THỨC THI HÀNH ÁN KHÔNG?
Câu trả lời là không thể chỉ vì sự phẫn nộ trước một vụ án cụ thể mà tùy ý thay đổi phương thức thi hành án. Mọi quyết định đều phải dựa trên quy định pháp luật, đúng thẩm quyền và tuân thủ trình tự, thủ tục hiện hành.
Đặc biệt, với hình phạt tử hình, mỗi quyết định đều liên quan đến sinh mạng con người. Nếu xảy ra oan sai, hậu quả có thể không bao giờ khắc phục được.
ĐIỀU NGƯỜI DÂN MONG MUỐN SAU MỖI VỤ ÁN LÀ GÌ?
Đó là công lý được thực thi, người phạm tội phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, quyền lợi của nạn nhân và gia đình được bảo vệ, đồng thời mọi sai sót trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử phải được hạn chế đến mức thấp nhất.
Sự nghiêm minh không đơn thuần nằm ở hình phạt nặng đến đâu, mà còn nằm ở việc pháp luật được áp dụng đúng người, đúng tội, đúng quy định và không để cảm xúc lấn át nguyên tắc công lý.
Theo bạn, Việt Nam nên tiếp tục duy trì hình thức tiêm thuốc độc hay cần nghiên cứu, xem xét lại phương thức thi hành án tử hình? Theo bạn, yếu tố nào cần được đặt lên hàng đầu: tính răn đe, tính nhân đạo, hiệu quả thực thi hay nguy cơ oan sai không thể khắc phục?
Hãy để lại ý kiến của mình một cách văn minh, tôn trọng những góc nhìn khác biệt và dựa trên cơ sở pháp luật.
CÔNG LÝ CẦN SỰ NGHIÊM MINH, NHƯNG CŨNG CẦN SỰ CHÍNH XÁC VÀ TRÁCH NHIỆM
NGUYỄN ĐỨC ANH: NẾU ĐƯỢC GIẢM ÁN XUỐNG CHUNG THÂN, ĐÓ LÀ CƠ HỘI SỐNG TIẾP HAY NỖI DAY DỨT THEO SUỐT CUỘC ĐỜI?
Có những sai lầm chỉ diễn ra trong vài giây, nhưng hậu quả để lại có thể kéo dài cả một đời người. Có những quyết định được đưa ra trong phút nóng giận, nhưng một khi đã gây nên bi kịch, dù có hối hận đến đâu cũng không thể quay ngược thời gian để sửa chữa.
Câu chuyện liên quan đến Nguyễn Đức Anh, sau khi bị tuyên án tử hình và được cho là đã kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, tiếp tục khiến dư luận đặt ra một câu hỏi đầy trăn trở: Nếu được xem xét giảm án xuống tù chung thân, liệu đó có phải là cơ hội để làm lại cuộc đời, hay là sự bắt đầu của một hành trình dài đối diện với những hậu quả không thể xóa nhòa?
ĐƯỢC SỐNG TIẾP KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ ĐƯỢC QUÊN ĐI TẤT CẢ.
Nếu được giảm án xuống tù chung thân, người bị kết án sẽ có cơ hội tiếp tục sống và chịu trách nhiệm về hành vi của mình trong khuôn khổ pháp luật. Nhưng đó không phải là sự tự do, càng không phải tấm vé để mọi chuyện trở lại như chưa từng xảy ra.
Một lời xin lỗi có thể xuất phát từ sự hối hận. Một lá đơn kháng cáo có thể thể hiện mong muốn được xem xét lại bản án. Tuy nhiên, mức độ ăn năn thực sự của một người không thể chỉ được đánh giá qua những lời nói hay những thông tin chưa được kiểm chứng.
Điều quan trọng hơn cả là trách nhiệm đối với hành vi đã gây ra, sự tôn trọng pháp luật và cách người đó đối diện với hậu quả của chính mình.
NHƯNG NỖI ĐAU CỦA GIA ĐÌNH NẠN NHÂN THÌ AI CÓ THỂ BÙ ĐẮP?
Đối với gia đình anh Quang, những mất mát đã xảy ra không thể được bù đắp bằng bất kỳ bản án nào. Người thân đã ra đi, những vị trí từng có người ngồi bên mâm cơm nay trở thành khoảng trống không gì lấp đầy.
Trong khi một bên vẫn mong có cơ hội giữ lại sự sống cho người thân, bên còn lại phải học cách sống tiếp sau một bi kịch quá lớn. Hai nỗi đau, hai hoàn cảnh khác nhau, nhưng đều gắn với những hậu quả không thể dễ dàng xóa bỏ.
Chính vì vậy, khi bàn luận về khả năng giảm án, chúng ta không nên chỉ nhìn từ góc độ gia đình người bị kết án, mà còn cần đặt mình trước nỗi đau của gia đình nạn nhân. Lòng nhân đạo là điều đáng trân trọng, nhưng công lý cũng phải được thực thi nghiêm minh và đúng pháp luật.
TÌNH MẪU TỬ CÓ THỂ GIỮ HY VỌNG, NHƯNG KHÔNG THỂ THAY THẾ PHÁP LUẬT.
Cha mẹ nào cũng mong con mình có cơ hội sống, kể cả khi con đã phạm phải sai lầm nghiêm trọng. Mong muốn ấy có thể xuất phát từ tình thương, sự tuyệt vọng và hy vọng cuối cùng.
Thế nhưng, quyết định có chấp nhận kháng cáo hay xem xét giảm hình phạt hay không phải căn cứ vào quy định pháp luật, hồ sơ vụ án và những tình tiết được cơ quan có thẩm quyền đánh giá. Không ai có thể khẳng định trước kết quả của quá trình xét xử chỉ dựa trên cảm xúc, dư luận hay những lá đơn xin khoan hồng.
Tù chung thân cũng không phải là một cuộc sống bình thường để dễ dàng bắt đầu lại từ đầu. Đó vẫn là hình phạt đặc biệt nghiêm khắc, đồng nghĩa với việc mất tự do và phải chấp hành án theo quy định pháp luật.
Vậy nếu được giảm xuống chung thân, Nguyễn Đức Anh có thật sự được xem là may mắn?
Có thể, đó là cơ hội để tiếp tục sống. Nhưng cơ hội sống không đồng nghĩa với việc được xóa bỏ trách nhiệm. Và cũng không ai có thể khẳng định một người sẽ day dứt đến đâu nếu chưa có căn cứ đáng tin cậy về suy nghĩ và trạng thái thực sự của họ.
Điều chúng ta có thể khẳng định là hậu quả của một hành vi nghiêm trọng không chỉ dừng lại ở người gây ra nó, mà còn có thể làm thay đổi cuộc đời của rất nhiều người vô tội.
ĐÔI KHI, CÁI GIÁ ĐẮT NHẤT KHÔNG CHỈ LÀ BẢN ÁN, MÀ LÀ NHỮNG ĐIỀU MÃI MÃI KHÔNG THỂ LẤY LẠI.
Một phút mất kiểm soát có thể khiến tương lai khép lại. Một hành động sai lầm có thể khiến nhiều gia đình phải sống trong đau thương. Đến khi nhận ra tất cả, dù muốn sửa chữa đến đâu, thời
gian cũng không thể quay trở lại.
Bởi vậy, bài học lớn nhất không nằm ở việc chúng ta đứng về phía ai, mà nằm ở việc hiểu rõ giá trị của sự sống, biết kiềm chế cảm xúc và suy nghĩ đến hậu quả trước khi hành động.
Tử hình là hình phạt nghiêm khắc nhất; tù chung thân là sự tước bỏ tự do trong thời gian không xác định trước. Mỗi hình phạt đều mang ý nghĩa pháp lý riêng và phải được xem xét theo đúng quy định. Nhưng dù kết quả cuối cùng ra sao, không bản án nào có thể đưa người đã mất trở về.
Công lý cần sự nghiêm minh. Lòng nhân đạo cần được cân nhắc đúng căn cứ. Nỗi đau của gia đình nạn nhân cần được tôn trọng. Và trên hết, không ai nên để một phút nóng giận quyết định số phận của cả cuộc đời mình và những người xung quanh.
Theo mọi người, nếu được xem xét giảm án xuống tù chung thân, đó nên được nhìn nhận là cơ hội để chịu trách nhiệm và sống tiếp, hay là một bản án nghiêm khắc mà người phạm tội phải mang theo suốt phần đời còn lại? Hãy cùng chia sẻ quan điểm bằng sự bình tĩnh, tôn trọng và dựa trên pháp luật.
XEM THÊM
Sau khi công bố đơn xin ân xá bị bác, tử tù sẽ được ban giám trại chuẩn bị cho bữa ăn ân huệ. Cùng đó họ sẽ được tạo điều kiện viết thư, nhắn tin cho người thân (qua máy ghi âm)… Bữa cơm ân huệ có thể là xôi gà, phở, bánh bao nhưng bao giờ cũng có thêm ấm trà cùng bao thuốc lá. Đây là bữa cơm thịnh soạn nhất từ lúc tử tù bị bắt giam. Bữa cơm ngon nhưng trong quá trình bị biệt giam, không tử tù nào dám đòi hỏi hoặc mong đợi đón nhận.
“Tôi không ăn nổi”
Văn Đình Hiếu (25 tuổi, xã Quảng An, huyện Quảng Điền, Thừa Thiên-Huế) từng trở thành con nợ sau khi thua bạc. Để có tiền trả nợ, Hiếu đã sát hại bà ngoại và làm ông ngoại bị thương nhằm cướp tài sản. Sau đó, người này bị tòa tuyên án tử hình về các tội Giết người và Cướp của.
Trước thời điểm thi hành án, bữa ăn cuối cùng của Hiếu là xôi gà. Tuy nhiên, trước món ăn được chuẩn bị, tử tù chỉ mở to mắt, vẻ mặt hốt hoảng rồi cúi xuống nhìn mà không có biểu hiện muốn dùng bữa.
Lấy dấu vân tay của một tử tù trước khi hành hình.
Sau khi cán bộ trại giam động viên “ăn một chút đi”, Hiếu hít một hơi thật sâu để trấn tĩnh rồi nói: “Tôi không ăn nổi. Cho tôi một ly cà phê đen”.
Tử tù sau đó dùng đôi tay đang bị còng bưng ly cà phê, nhấp một ngụm. Khi được hỏi có muốn nhắn gửi điều gì tới gia đình hay không, Hiếu đáp trong hơi thở run rẩy: “Nhờ chuyển lời mong địa phương quê nhà giúp đỡ mẹ tôi, xin bố mẹ tha lỗi cho đứa con bất hiếu này”…
Bữa ăn cuối cùng vì thế gần như không được đụng tới. Thay vào đó là những lời nhắn gửi muộn màng dành cho người thân trước thời khắc cuối cùng.
Bát phở còn nguyên, đôi tay run không bật nổi lửa
Trương Ngọc Điệp (SN 1981, trú tại đội 5, thôn Vĩnh Phệ, xã Chu Minh, huyện Ba Vì, Hà Nội) bị tuyên án tử hình về tội Giết người, Cướp tài sản.
Sáng 4/11/2005, Điệp phải thi hành án tại trường bắn Cầu Ngà, phía sau Trại tạm giam số 1 Công an Hà Nội.
Khi ký vào quyết định thi hành án tử hình của TAND TP Hà Nội, bàn tay Điệp run run đặt lên tờ giấy để viết tên mình. Đến lúc được đưa ra ngoài dùng bữa cuối cùng và viết thư cho gia đình, bát phở bò được đặt trước mặt nhưng vẫn còn nguyên.
Ảnh minh họa
Điệp cầm bút định viết những lời cuối gửi người thân nhưng bàn tay liên tục run lên. Tử tù sau đó lấy một điếu thuốc Vinataba, song vì quá căng thẳng nên không thể tự bật lửa. Một chiến sĩ cảnh sát đứng bên cạnh phải châm thuốc giúp.
Cảnh sát toàn cầu từng thuật lại những khoảnh khắc cuối cùng của Điệp. Theo đó, hai chiến sĩ bảo vệ dìu Điệp ra xe để tới trường bắn. Sau khi hút nốt điếu thuốc, người này đứng dậy nhưng nhanh chóng khuỵu xuống và được hai chiến sĩ hỗ trợ đưa lên xe.
Những hình ảnh được thuật lại cho thấy sự căng thẳng, hoảng loạn của một người đứng trước thời khắc mà không ai có thể quay lại.
Tử tù chỉ ăn được một miếng
Phạm Văn Hội (SN 1987, quê Ninh Bình, tạm trú huyện Đắc Đoa, Gia Lai) cũng từng được nhắc đến trong những câu chuyện về bữa ăn cuối cùng của tử tù.
Hội bị kết án sau khi sát hại bạn thân để cướp tài sản, sau đó tìm cách che giấu hành vi phạm tội. Người này từng có 2 tiền án về tội trộm cắp tài sản và đánh người gây thương tích.
Trước giờ thi hành án, Hội được hai chiến sĩ cảnh sát áp giải. Khuôn mặt người này tái nhợt, từng bước di chuyển nặng nề.
Theo hướng dẫn của cán bộ quản giáo, Hội được đưa đến căn phòng đã chuẩn bị sẵn bữa ăn cuối. Tuy nhiên, thay vì dùng bữa, tử tù chỉ ngồi nhìn trân trân về phía bức tường trước mặt.
Cán bộ quản giáo phải nhiều lần động viên, Hội mới run run cầm đũa. Nhưng người này cũng chỉ ăn được một miếng rồi tiếp tục ngồi lặng, nhìn vào khoảng không trước mặt.
Một trường hợp khác là tử tù Nguyễn Toàn (SN 1971, phường Thủy Châu, thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên – Huế). Sau khi nhận án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc vào tháng 12/2013, Nguyễn Toàn cũng được cho là không thể ăn nổi bữa cơm cuối cùng.
Sau đó, Công an tỉnh Thừa Thiên – Huế lo hậu sự cho Nguyễn Toàn vì gia đình từ chối nhận thi thể. Vợ của tử tù cho biết hoàn cảnh gia đình khó khăn là lý do dẫn đến quyết định này.
Ảnh minh họa
Bữa cơm cuối cùng không còn là một bữa ăn bình thường
Sau khi đơn xin ân giảm bị bác, tử tù sẽ được ban giám thị trại giam chuẩn bị bữa ăn cuối cùng. Cùng với đó, họ được tạo điều kiện viết thư hoặc nhắn gửi người thân thông qua máy ghi âm.
Bữa cơm này có thể gồm xôi gà, phở, bánh bao…, đi kèm ấm trà và bao thuốc lá. Đây thường là bữa ăn được chuẩn bị chu đáo nhất trong thời gian một người mang án tử bị biệt giam.
Ảnh minh họa
Thế nhưng, dù món ăn có thể thịnh soạn hơn những bữa cơm thường ngày, không phải tử tù nào cũng có thể ăn được.
Với những người đang đứng trước giờ thi hành án, bữa cơm cuối cùng không còn đơn thuần là một bữa ăn. Đó có thể là khoảng thời gian cuối cùng để họ nhìn lại những gì đã xảy ra, viết những lời cuối gửi gia đình hoặc gửi gắm một lời xin lỗi trước khi khép lại cuộc đời.
Những bát phở còn nguyên, món xôi gà không được đụng tới hay chỉ một miếng cơm được đưa lên miệng… trở thành những chi tiết ám ảnh về tâm trạng của những người đang đối diện với thời khắc cuối cùng của cuộc đời.
Con đường dẫn đến án tử của mỗi người phạm tội khác nhau. Có người vì thù hận, có người bị tiền bạc che mờ lý trí, cũng có người chỉ vì một phút không kiềm chế bản thân mà phải trả giá bằng chính mạng sống. Nhưng trước giờ thi hành án, những tử tù đều có chung một khoảnh khắc đặc biệt: bữa ăn cuối cùng.