Có những câu hỏi nghe qua tưởng chừng đơn giản, nhưng càng suy ngẫm lại càng khiến người ta phải trăn trở.
Nếu một ngày người đã khuất không còn người thân đứng ra nhận thi thể, ai sẽ là người lo liệu hậu sự? Chi phí mai táng sẽ do ai chi trả? Và cơ quan chức năng sẽ thực hiện những thủ tục gì để
bảo đảm mọi việc được giải quyết đúng quy định pháp luật?
Theo quan điểm cá nhân của tôi, dù một người từng gây ra sai lầm nghiêm trọng đến đâu và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật như thế nào, khi họ qua đời, việc xử lý thi thể vẫn cần được thực hiện theo đúng quy định, bảo đảm tính nhân đạo và sự tôn trọng tối thiểu dành cho người đã khuất.
Nếu trường hợp của Nguyễn Đức Anh thực sự phát sinh tình huống không có người thân đến nhận thi thể, cơ quan có thẩm quyền sẽ phải căn cứ vào quy định pháp luật và hoàn cảnh cụ thể để
giải quyết việc bàn giao, mai táng cũng như các vấn đề liên quan. Trách nhiệm và kinh phí sẽ được xác định theo quy định hiện hành, chứ không thể chỉ dựa vào suy đoán cá nhân.
Điều khiến tôi băn khoăn nhất không chỉ là ai sẽ lo hậu sự, mà còn là cách xã hội và cơ quan chức năng giải quyết tình huống ấy sao cho đúng luật, hợp tình và hợp lý.
Theo mọi người, nếu thật sự không có người thân đứng ra nhận thi thể, cơ quan chức năng nên xử lý như thế nào? Liệu địa phương có trách nhiệm tổ chức mai táng trong trường hợp cần thiết hay không?
Trước đó, tôi đã nhận định rằng gia đình Nguyễn Đức Anh (NĐA) sẽ tìm mọi cách theo quy định pháp luật để xin giảm nhẹ hình phạt cho con trai. Nếu thông tin về việc gửi đơn xin ân giảm là chính xác, điều khiến dư luận quan tâm lúc này chính là: **Liệu Chủ tịch nước Tô Lâm có chấp thuận nguyện vọng ấy hay không?**
Theo quan điểm của tôi, gửi đơn là quyền của người dân khi thực hiện đúng quy định pháp luật. Tuy nhiên, gửi đơn không đồng nghĩa với việc chắc chắn được chấp thuận. Việc xem xét phải căn cứ vào quy định pháp luật, tính chất vụ án, mức độ hành vi, các tình tiết liên quan và thẩm quyền của cơ quan, người có trách nhiệm quyết định.
Cá nhân tôi cho rằng, đây là một vụ việc để lại những mất mát quá lớn. Ba sinh mạng đã ra đi, còn anh Quang phải mang trên mình những tổn thương nghiêm trọng cả về thể chất lẫn tinh thần. Không một lời xin lỗi hay lá đơn nào có thể đưa những người đã khuất trở về, cũng không thể xóa đi nỗi đau mà gia đình nạn nhân đang phải gánh chịu.
**Xin ân giảm là nguyện vọng của gia đình bị cáo, nhưng công lý và quyền lợi chính đáng của phía nạn nhân cũng phải được xem xét nghiêm túc.** Nếu anh Quang bày tỏ mong muốn Nguyễn Đức Anh phải chịu mức án cao nhất theo pháp luật, thì tiếng nói ấy cần được lắng nghe và tôn trọng trong quá trình xem xét vụ án.
Dẫu vậy, quyết định cuối cùng không thể chỉ dựa vào cảm xúc hay sức ép dư luận, mà phải được đưa ra theo đúng quy định pháp luật và thẩm quyền hiện hành.
Giờ đây, điều chúng ta cần là chờ đợi thông tin chính thức. **Liệu đơn xin ân giảm có được chấp thuận, hay nguyện vọng ấy sẽ không được đáp ứng?** Câu trả lời chỉ có thể đến từ cơ quan có
thẩm quyền, chứ không ai có thể khẳng định trước kết quả.
Công lý cần sự nghiêm minh, nhưng mọi quyết định cũng phải dựa trên pháp luật. Hãy chờ đợi thông tin chính thức thay vì vội vàng kết luận!**
Thú thật, ban đầu tôi cũng từng nghĩ: Một người đã bị tuyên án tử hình như Nguyễn Đức Anh, tại sao vẫn phải tốn thêm tiền của xã hội? Số tiền ấy từ đâu mà có, chẳng phải cũng từ ngân sách nhà nước, từ nguồn thuế của người dân hay sao? Giữa lúc còn biết bao hoàn cảnh khó khăn cần giúp đỡ, liệu có đáng để chi thêm một khoản tiền lớn như vậy?
Tôi từng nghĩ rằng, với những tội ác gây ra, dù phải chịu hình phạt nghiêm khắc đến đâu cũng khó có thể bù đắp được những mất mát mà các nạn nhân và gia đình họ phải gánh chịu. Ba sinh mạng đã mất đi, anh Nguyễn Viết Quang cũng phải chịu những tổn thương nặng nề. Không có bản án nào có thể đưa những người đã khuất trở về, cũng chẳng có khoản tiền nào xóa được nỗi đau của người ở lại.
Nhưng khi bình tĩnh nhìn nhận lại, tôi hiểu rằng pháp luật nghiêm minh và lòng nhân đạo không nhất thiết phải đối lập nhau.
Tử hình là hình phạt nghiêm khắc nhất, nhưng việc thi hành án vẫn phải tuân thủ pháp luật, các quy định về quyền con người và những cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia. Chi phí cho việc đó không đơn thuần là dành cho một cá nhân, mà còn liên quan đến cách một quốc gia thực thi pháp luật theo những nguyên tắc đã đặt ra.
Tôi vẫn thương xót các nạn nhân, vẫn mong công lý được thực thi và người gây ra tội ác phải chịu trách nhiệm tương xứng. Nhưng tôi cũng hiểu rằng, một xã hội văn minh không chỉ được nhìn
nhận qua cách trừng phạt người phạm tội, mà còn qua cách xã hội ấy giữ vững những nguyên tắc nhân đạo ngay cả trong những thời khắc nghiêm khắc nhất.
Đôi khi, điều khiến chúng ta thay đổi suy nghĩ không phải vì tội ác trở nên nhẹ nhàng hơn, mà vì chúng ta hiểu rõ hơn giá trị của pháp luật và lòng nhân đạo.
Công lý dành cho người đã khuất. Sự sẻ chia dành cho người ở lại. Và nhân đạo là nguyên tắc mà xã hội cần gìn giữ, ngay cả khi đối diện với những tội ác khiến lòng người phẫn nộ.