Một sớm đầu đông, trời lạnh buốt, lác đác những giọt mưa càng làm cho quang cảnh khu vực trường bắn thêm ảm đạm. Tử tù Trương Ngọc Điệp bị buộc chặt vào cọc và ngay sau đó, đội thi hành án bước vào vị trí, một loạt đạn vang lên.
Cách đó không xa là một cái huyệt được đào sẵn từ hôm trước, bên trên là chiếc quan tài. Mùi hương loang trong không gian. Công việc cuối cùng là chôn cất tử thi. Tất cả diễn ra một cách bình thường. Không có một người thân nào của tử tù vào giờ phút ấy.
Nhìn bên ngoài, khu nghĩa địa của tử tù tại trường bắn Cầu Ngà (cách trung tâm Hà Nội khoảng 20 km) không có gì đặc biệt, rất ít người đến thăm mộ vào ngày cuối tuần. Dưới mỗi ngôi mộ là một tử tù. Mỗi tử tù là một câu chuyện dài về tội ác, về những bi kịch và cả những giờ phút đau đớn nhất của kiếp người khi họ phải lấy mạng sống của mình ra đền tội.
Khiêng xác tử tù đi chôn. Ảnh: An Ninh Thủ Đô Cuối Tuần
Những năm trước, việc thi hành án ở khoảng đất phía dưới, trũng, lại sát ao. Mùa mưa, nước ngập mênh mông. Muốn đào huyệt hay chôn cất phải dùng máy bơm hút nước nửa ngày trời. Còn bây giờ, khu nghĩa địa chuyển lên trên, cao ráo, rộng rãi hơn, nhưng lại khổ vì rác. Đống rác chất cao như núi của một xí nghiệp môi trường đô thị xử lý chậm nên phân hủy, bốc mùi không thể chịu nổi. Vào những ngày nắng hay mưa, cái mùi đó mới kinh khủng.
Anh Lộc, người có thâm niên trong nghề “đào sâu, chôn chặt” tử tù kể: “Vào lúc 4-5h chiều, khi cán bộ trong trại tạm giam gọi điện nói rằng tối nay “có việc” là chúng tôi hiểu ngay. Mấy anh em vác xẻng lên đường làm nhiệm vụ. Đào một cọc tức là sớm mai bắn một tử tù, hai cọc là hai tử tù. Số huyệt cũng tương đương như vậy. Cọc và thừng để buộc tử tù trại đã lo. Anh em tôi chỉ đào sâu xuống để chôn cọc thật chắc”.
Quanh khu vực chôn cọc trước đó từng bắn nhiều tử tù. Chiếc cọc cao hơn 2 mét, như một chiếc thang dựng đứng. Khi chôn phải sâu xuống đất để lúc cột tử tù vào cũng như khi bắn, cọc không bị đổ.
Xong việc chôn cọc là đào huyệt. Vì trước đây, khu vực nghĩa địa là nơi tập kết rác nên phế thải vật liệu xây dựng ở đây rất nhiều. Gặp chỗ đất mềm, đào 2-3 huyệt chỉ mất hai giờ là xong. Còn chỗ nào đất cứng, nhiều gạch vữa thì đào một huyệt phải mất 3-4 giờ. Hôm nào trời mưa hoặc rét mướt, vừa đào, vừa phải tát nước bì bõm, quần áo lấm lem. Làm một lúc thì người nóng lên, chứ ngưng tay là lạnh cóng, gió táp vào mặt liên hồi. Khi hai việc trên hoàn tất, cán bộ ở trại ra kiểm tra lần cuối, độ chắc của cọc và độ sâu của mộ. Kể từ lúc đó, toàn khu vực trường bắn được bảo vệ nghiêm ngặt, đề phòng tình huống bất trắc có thể xảy ra.
Chuyển xác tử tù vào quan tài. Ảnh: An Ninh Thủ Đô Cuối Tuần
Với công đoạn chôn cất, anh Kiên, một đội viên dân phòng từng 10 năm làm công việc này, kể cặn kẽ: “Bất kể trời như thế nào, đúng 5h sáng, anh em tôi tập kết ở gần trường bắn. Khi đội thi hành án vào vị trí và đồng loạt bắn, tiếp theo là viên đạn nhân đạo của Đội trưởng, chúng tôi bắt tay ngay vào việc. Trước hết là chặt dây buộc tử tù, một người bên cạnh dựng nửa chiếc quan tài lên để khi dây chặt hết, tử thi đổ người xuống quan tài. Tiếp đó, chúng tôi tháo băng đen bịt mắt, vén áo tử tù lên để cán bộ pháp y vào kiểm tra, xác định các vết đạn trên thân thể, báo cáo với Hội đồng thi hành án là tử tù đã chết hoàn toàn. Lúc đó, việc chôn cất mới bắt đầu”.
Anh Kiên kể tiếp, bốn người khiêng chiếc quan tài bên trong có tử tù ra huyệt, cách đó chừng 50 m. Những bó hương được đốt lên. Mỗi tử tù sẽ do 4 người chôn. Đã thành lệ, anh em không liệm hay hạ huyệt ngay mà chỉnh lại áo cho ngay ngắn, đặt dép tử tù phía dưới. “Có bao thuốc lá tử tù đang hút dở hay tấm ảnh người thân trong túi rơi ra, chúng tôi cũng nhặt và cho hết vào quan tài. Sau đó mới liệm, đưa xác tử tù xuống huyệt và lấp đất lên. Thường thì 7-8h sáng thì kết thúc”, anh Kiên nói.
Những người chôn cất nhớ nhất là trường hợp đầu tiên xử bắn 7 bị án trong vụ án đường dây ma túy xuyên quốc gia do Siêng Phiêng – Vũ Xuân Trường cầm đầu vào sáng 3/3/1998. Vì, chưa bao giờ tại Cầu Ngà lại thi hành án với số lượng bị án nhiều như thế. Suốt hai ngày liền, đào cọc và huyệt, rồi chôn cất đến gần trưa mới xong. Khi về nhà, ai cũng mệt rã rời.
Trường hợp thứ hai là xử bắn anh em Dương Văn Khánh và Nguyễn Tiến Thắng vào sáng 13/10/1998. Từ hôm trước trời đã mưa. Đến đúng đêm diễn ra thi hành án, mưa càng to hơn. Nước mưa chảy thành dòng quanh khu vực trường bắn. May mà lúc giải hai bị án ra pháp trường, trời lại tạnh.
Còn trường hợp thứ ba là thi hành án nữ tử tù Lê Thị Thủy, diễn ra cách đây 7-8 năm. Thủy là kẻ giết con riêng của chồng, một bé gái 5 tuổi bằng thuốc diệt chuột chỉ vì nghe tin bố cháu bé có quan hệ với một cô gái khác. Anh Minh nhớ lại đọc báo thấy tội ác của cô ta thật kinh khủng, nhưng đến khi thi hành án mới biết còn quá trẻ, trắng trẻo và… hiền lành. Cho đến hôm nay, tại nghĩa địa dành cho tử tù, có khoảng gần chục ngôi mộ là nữ, hầu hết bị tử hình về tội mua bán trái phép chất ma túy và lừa đảo.
Đọc Tin Tức
Đội viên dân phòng Tiến, vừa bước sang tuổi 20 nhớ lại: “Lần đầu các chú phân công nhiệm vụ đó, em run lắm. Tưởng tượng ra đủ thứ chuyện. Khi súng nổ, em giật nẩy người. Các chú bảo làm việc này lại làm việc khác. Cả ngày hôm đó em cứ bị ám ảnh, không tài nào chợp mắt được. Thế rồi làm nhiều thành quen, không thấy sợ nữa. Đến nay, em tham gia chôn cất 3 tử tù. Anh Lộc tâm sự: “Trước khi đóng quan tài, mình và anh em trong tổ sửa lại quần áo, vuốt mắt cho tử tù và thầm khấn mong sao người chết xuống đó tu chí để sau này nếu được làm kiếp người thì làm người lương thiện. Chết ở nơi pháp trường nhục nhã lắm”.
Không ai buộc các anh phải làm như vậy nhưng đó là điều các anh thấy nên làm. Cho người chết được thanh thản trước khi từ giã trần thế về với cát bụi. Và ngay cả các anh cũng thấy nhẹ lòng khi hoàn tất một công việc “đặc biệt”, bước ra khỏi trường bắn và trở về với công việc thường ngày.
* Tên những người chôn cất tử tù đã được thay đổi.
XEM THÊM
Sát thủ Lê Văn Luyện: Ra tù muốn làm nghề thầy thuốc
“Sát thủ” Lê Văn Luyện bước vào phòng và lễ phép ngồi xuống. Sau 3 năm thụ án, Luyện vẫn vậy với đôi lông mày chổi xể dữ tợn.
Tuy nhiên, nét khắc sát trong tia mắt đã mờ dần. Lê Văn Luyện kể, đã từng nung nấu ý định trốn trại, nhưng hơn một năm nay, tâm hồn quỷ ám đó đã có nhiều lục vấn, day dứt.
Sự đổi thay ấy, Luyện cho biết, đã đến từ những ứng xử đầy tình người của cán bộ quản giáo. Năm qua, kết quả cải tạo của Lê Văn Luyện đạt khá. Anh ta đã nói về nỗi khát khao được làm người một lần nữa. Phải chăng, chút mầm thiện mong manh ấy đang lớn dần dưới sự chăm bẵm của những người thầy nơi đây?
Những ngày mới nhập trại
Lịch sử tư pháp Việt Nam đã ghi nhận vụ án Lê Văn Luyện như một ví dụ kinh hoàng nhất của tội phạm vị thành niên. Ngày 24/8/2011, Luyện đã giết chết vợ chồng chủ tiệm vàng Ngọc Bích (ở Phương Sơn, Lục Nam, Bắc Giang) cùng con gái 18 tháng tuổi. Con gái lớn của họ, 8 tuổi, bị chém đứt tay. Sau khi hạ sát dã man các nạn nhân, Luyện cướp đi số tài sản gần 1,3 tỷ đồng.
Vụ án đã gây rúng động cả nước bởi sự tàn bạo, man rợ. Dư luận chờ đợi những hình phạt nghiêm khắc nhất dành cho sát nhân máu lạnh này. Thông thường, những tên cướp như Luyện, luôn phải đối diện với án tử. Đó là sự trả giá tương xứng với tính chất, mức độ của tội ác.
Tuy nhiên, quy định về độ tuổi áp dụng hình phạt tử hình đã cho Luyện cơ hội thoát chết. Tính đến thời điểm gây án, Luyện còn thiếu 54 ngày, mới tròn 18 tuổi. Cho nên, dù đã phạm hàng loạt trọng tội, thì tổng hợp hình phạt mà Luyện phải chịu chỉ 18 năm tù.
Ngày 4/6/2012, Luyện đến Trại giam số 3 (thuộc Tổng cục 8 – Bộ Công an) để cải tạo. Ở giữa vùng đồi núi cách TP Vinh hơn 100 km, trên diện tích khoảng 700 ha thuộc địa bàn xã Nghĩa Dũng (huyện Tân Kỳ, Nghệ An), trại giam như một ốc đảo chứa đựng trong nó một xã hội thu nhỏ.
Thiếu tá Hoàng Công Thành (Trưởng phân trại số 1) cho biết: “Khi mới nhập trại, Luyện tỏ ra khá ngang tàng. Không chỉ thiếu tự giác chấp hành nội quy và kỷ luật lao động của trại, Luyện còn ‘dính’ vào mấy vụ việc nghiêm trọng.
Phạm nhân Lê Văn Luyện trao đổi với PV.
Năm 2013, anh ta đã đứng tên nhận thay một gói quà gửi theo đường bưu phẩm vào trại cho phạm nhân. Đó là một gói kẹo trông bình thường, nhưng bên trong là ma túy. Một lần khác, Luyện đánh lại Đội trưởng phạm nhân, khi bị nhắc nhở về ý thức lao động. Sau những sự việc trên, Luyện đều bị kỷ luật”.
Kể về những ngày đầu “ăn cơm tù” tại Trại 3, Luyện thẳng thắn cho biết: “Khi mới nhập trại, một số đại ca đã ‘thổi’ vào cháu những suy nghĩ tiêu cực. Đang buồn bã, chán nản vì ‘tù lâu, án dài’, cộng với cá tính ngang tàng…, nên cháu phớt lờ mọi quy định.
Sau lần bị phạt cùm đầu tiên, cháu càng thêm căm tức các thầy. Lúc này cháu chỉ muốn trốn trại và nung nấu cách thoát ra. Không chỉ riêng cháu, bất cứ ai rơi vào cảnh tù tội đều có khao khát được tự do.
Trốn không được thì bất tuân, phá phách cho xả nỗi bực dọc bên trong. Cháu lại là thằng chẳng còn gì để mất. Cả xã hội đã lên án, coi cháu như con quỷ khát máu, không thể cải tạo.
Người ta chỉ nhăm nhăm đòi bắn. Gia đình cũng vì cháu mà tan nát. Bố thì đi tù, em trai thất học, mẹ cháu cũng vì suy nghĩ mà lâm bệnh… Cháu đã quen sống bản năng từ nhỏ, không chịu nghe ai, làm việc không cần suy nghĩ, nên việc nảy sinh tư tưởng chống đối là dễ hiểu thôi”.
Những diễn biến tâm lý của Luyện, luôn trong tầm mắt kiểm soát của trại giam. Tại đây, chỉ những phạm nhân có ý thức chấp hành nội quy và kỷ luật lao động, mới được bố trí ra ngoài ruộng đồng, nương đồi làm việc. Còn trường hợp như Luyện phải lao động dưới sự giám sát nghiêm ngặt, trong phạm vi bảo vệ.
Đại tá Bùi Minh Châu (Phó Giám thị) kể: “Luyện có tiếng ở ngoài đời, nhưng vào đây, so với nhiều phạm nhân chúng tôi đang quản lý thì chưa có ‘tuổi’ gì cả, nếu xét về thứ bậc, đẳng cấp, thủ đoạn, vây cánh… trong thế giới tội phạm. Đây là trại giam loại 1, chuyên giam giữ phạm nhân cộm cán, nguy hiểm nhất, có mức án rất cao từ mọi miền đưa đến.
Do làm tốt công tác quản lý và cảm hóa giáo dục phạm nhân, kết hợp với nắm tình hình, kịp thời giải quyết những nhân tố bất ổn, nên từ nhiều năm nay, trại không để xảy ra bất kỳ cuộc vượt ngục, trốn trại nào”.
Phạm nhân Lê Văn Luyện lao động cải tạo tại Trại giam số 3.
Tự vấn để đổi thay
Lúc tôi đến Trại giam số 3, xin gặp Lê Văn Luyện vì muốn biết “sát thủ” ngày ấy bây giờ ra sao. Thiếu tá Hoàng Công Thành nói: “Trước đây đã có một số nhà báo tới hỏi chuyện rồi đành phải về tay không, vì Luyện lầm lỳ, không chịu hợp tác.
Nhưng hơn một năm trở lại đây, anh ta đã có một số chuyển biến tích cực, như vượt nhiều định mức công việc, chấp hành khá tốt nội quy của trại và kỷ luật lao động. Kết quả xếp loại cải tạo của Luyện năm 2014 đạt khá”.
Gặp Luyện sau giờ lao động tại xưởng gia công mi mắt giả, anh ta trông khá rắn rỏi. Trên khuôn mặt khá dễ nhìn, nét u uẩn và tàn bạo trong ánh mắt đã mờ dần. Thay vào đó là thái độ tích cực, chủ động khi tiếp xúc. Luyện cho biết vẫn giữ được 55 kg, sức khỏe tốt, không ốm đau, bệnh tật gì.
Cháu bắt đầu có những suy nghĩ tích cực từ khi nào?
Từ tháng 9/2013, vì lỗi không chấp hành kỷ luật lao động, đánh lại anh Đội trưởng nên cháu bị cùm chân 10 ngày trong buồng kỷ luật. Cũng trong thời gian đó, cán bộ Giáp, quản giáo Thành đã thường xuyên xuống thăm, phân tích cho cháu thấy điều hơn, lẽ phải.
Mặc dù cháu phạm kỷ luật nhưng các chú ấy không tỏ thái độ ghét bỏ, mà rất kiên trì thuyết phục để cháu hồi tâm chuyển ý. Họ khuyên giải cháu nhiều điều, còn khuyên cháu đọc sách về đạo Phật trong tủ sách hướng thiện của trại. Cách nói chuyện của họ gần gũi như bậc cha chú, khuyên dạy con cháu.
Chính sự chân thành ấy đã giúp cháu nhận ra rằng, cháu vẫn sẽ được đón nhận trở lại cộng đồng nếu thành tâm hối cải, sửa chữa. Những ngày đó, cháu tự vấn lương tâm rất nhiều. Lời chú Giáp, chú Thành nói luôn văng vẳng bên tai. Dần dần, cháu nhận ra mình chưa bao giờ thực sự nghe ai nói.
Vậy là cháu suy ngẫm rất kỹ và thấy điều cán bộ bảo ban là đúng. Suy nghĩ thông suốt rồi cũng là lúc cháu hết thời gian kỷ luật, được trở lại buồng. Cháu đã thay đổi cách sống, tích cực hơn trong công việc và chấp hành nội quy của trại.
Việc cháu viết thư xin lỗi gia đình nạn nhân như thế nào? Cháu đã viết những gì? Có phải là những suy nghĩ thực sự chân thành của cháu không?
Thời gian qua, trại giam có mở cuộc vận động phạm nhân viết thư xin lỗi. Đây là dịp để chúng cháu nhìn nhận lại mọi tội lỗi của mình đã gây ra. Cháu đã hưởng ứng bằng việc viết hai lá thư xin lỗi. Một lá gửi ông ngoại của các nạn nhân, một lá cháu gửi cho bố mẹ.
Trong thư gửi gia đình nạn nhân, cháu viết: Hằng đêm, mỗi khi nhắm mắt lại là hình ảnh chém giết lại hiện lên trước mắt. Cháu như bị quả báo vì toàn mơ thấy bị người ta cầm dao, súng đuổi theo chém giết, làm cháu bị cụt chân, cụt tay, bị xẻo từng miếng thịt và vứt vào vạc dầu sôi. Sau mỗi cơn ác mộng, người cháu lại ướt sũng mồ hôi, không tài nào ngủ lại được nữa.
Cháu cứ nghĩ mãi tại sao mình lại giết người tàn bạo đến thế. Lúc đó cháu như con chó dại, cứ gặp người là cắn. Cháu rất ân hận vì đã không tu chí học hành tử tế, mà lại tụ tập, đàn đúm lêu lổng, mới dẫn đến hậu quả làm tan nát gia đình người ta và làm cả gia đình mình dính vào vòng lao lý.
Cháu hận bản thân rất nhiều và thấy không xứng đáng có mặt trên cuộc đời này nữa. Và nếu cháu chết đi để làm người ta sống lại được thì cháu sẵn lòng xin được chết, dù cái chết có như thế nào, cháu cũng cam lòng.
Trong thư, cháu đã hứa cải tạo thật tốt để đánh đuổi con quỷ trước đây đã ngự trị, điều khiển cháu. Cháu sẽ làm hết sức mình để trở thành một con người lương thiện. Tất cả những điều trên cháu đã viết từ suy nghĩ thật sự trong thâm tâm của mình.
Ngoài giờ lao động, cháu làm gì?
Cháu đọc sách. Hiện nay, cháu đang đọc các cuốn sách về đạo Phật, Kinh Dịch và Khí công, có trong tủ sách hướng thiện ở các buồng giam. Trước đây, cháu không để ý đến chúng, nhưng nay nhờ đọc sách Phật mà tâm hồn cháu bình an dần trở lại. Cháu sẽ kiên trì sám hối, để dần đoạn tuyệt với cái tâm ác độc trong mình. Ngoài ra, ban đêm cháu còn luyện khí công để ổn định về sức khỏe và giúp tâm được an tĩnh.
Cháu muốn làm gì khi được ra trại?
Vì cháu không có tiền bồi thường dân sự cho gia đình nạn nhân nên rất khó được miễn giảm án. Cháu cũng nghĩ không nên sốt ruột, cứ thuận theo tự nhiên. Nếu được ra trại, cháu muốn làm nghề Đông y, cắt thuốc chữa bệnh cứu người, để mong gột rửa, chuộc lại lỗi lầm tày trời mà cháu đã gây ra. Chú ơi, chú có thể gửi vào đây cho cháu xin mấy quyển sách thuốc Đông y được không?